Thường thì nhân xơ tử cung không ảnh hưởng tới thai. Sự thật là có nhiều người phụ nữ có thai kèm với một nhân xơ tử cung nhỏ. Tuy nhiên, có một số ít nhân xơ có thể làm gia tăng nguy cơ sẩy thai.

Đa số nhân xơ tử cung nằm ở thân tử cung và chỉ có một số rất ít nằm ở quanh cổ tử cung. Rất hiếm khi thấy nhân xơ ở tuổi vị thành niên nhưng sau những năm 20 và 30 tuổi, tỉ lệ phụ nữ có nhân xơ tử cung tăng lên. Tỉ lệ cũng gặp nhiều hơn ở những phụ nữ lớn tuổi mới có thai, và ở người có thai lần 2 bị nhân xơ tử cung mặc dù lần thứ nhất không có.

Nhân xơ tử cung có thể là một nguyên nhân của việc chậm có con. Trong trường hợp cho rằng nhiều khả năng nguyên nhân của vô sinh là do nhân xơ tử cung thì nên bóc khối nhân xơ.

Thường thì nhân xơ tử cung không ảnh hưởng tới thai. Sự thật là có nhiều người phụ nữ có thai kèm với một nhân xơ tử cung nhỏ. Tuy nhiên, có một số ít nhân xơ có thể làm gia tăng nguy cơ sẩy thai.

Trong thai kỳ, khối u xơ tử cung sẽ to nhanh hơn, nhất là những khối u trước khi mang thai lớn hơn 6cm. Các khối nhân xơ lớn sẽ cản trở sự bình chỉnh của thai, do đó làm cho thai nhi không xoay đầu xuống sau khi được 30 tuần tuổi và khó có khả năng sinh ngã âm đạo (sinh thường). Tuy nhiên, nếu như thai xoay đầu xuống được và u xơ tử cung không cản trở thai đi vào âm đạo thì sinh thường vẫn được.

Với những người đã mang thai, nó dễ làm sảy thai do kích thích nội mạc tử cung. U xơ tử cung cũng có thể gây sinh con, làm cho ngôi thai bất thường, rau tiền đạo, kéo dài cơn chuyển dạ gây đẻ khó, băng huyết.

Những khối u to, nằm ở vị trí tiền đạo có thể làm cho sản phụ không tự sinh con được mà phải mổ. Khi sổ rau, sản phụ có u xơ tử cung dễ băng huyết do sót rau hoặc tử cung cho hồi kém.

Những thai phụ có u xơ tử cung cần được theo dõi chặt chẽ trong thai kỳ, phòng ngừa sảy thai, sinh non, tử vong thai nhi bằng cách nghỉ ngơi, dùng thuốc chống co bóp tử cung (nếu cần) theo chỉ định của bác sĩ.

Khi sảy thai, nên kiểm tra buồng tử cung để tránh sót rau. Trước những nguy cơ gây ra do u xơ tử cung, đặc biệt trong thai kỳ, bệnh nhân nên có biện pháp chữa trị hợp lý, triệt để u xơ tử cung trước khi mang thai hoặc có dự định mang thai.

Về chữa trị u xơ tử cung, bác sĩ có thể dùng thuốc nội tiết cho những phụ nữ trẻ tuổi, chưa sinh đẻ, khối u còn nhỏ… Nếu khối u lớn, tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật bảo tồn như mổ bóc tách u xơ giữ tử cung. 

Việc cắt bỏ buồng tử cung được cân nhắc chỉ định đối với trường hợp u không thể bóc tách được, những người có nguy cơ biến chứng, bệnh nhân đã đủ số con mong muốn, bệnh nhân lớn tuổi…

Các phương pháp trên đã có nhiều thành tựu đáng kể trong chữa trị u xơ tử cung. Tuy nhiên, cần lưu ý, việc dùng thuốc nội tiết trong thời gian dài có thể gặp một số tác dụng không mong muốn như: mụn trứng cá, teo da, giảm ham muốn tình dục… Đồng thời, sau phẫu thuật, u xơ vẫn có khả năng tái phát cao.

Hiện nay, các sản phẩm nguồn gốc thiên nhiên đã cho thấy hiệu quả tốt, không gây tác dụng phụ trong hỗ trợ chữa trị, phòng ngừa u xơ tử cung và dần khẳng định được vị trí qua sự tin tưởng lựa chọn của nhiều bác sĩ cũng như bệnh nhân.

Tại hội nghị về nội tiết sinh sản và vô sinh, giáo sư – bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng cho biết hầu hết u xơ tử cung thường không có dấu hiệu, khoảng 75% trường hợp cắt tử cung trong u xơ tử cung là do cường kinh và rong kinh không chữa trị được bằng nội khoa. dấu hiệu đau thường xảy ra ở bệnh nhân có u xơ và u lạc tuyến vào tử cung.

Ngoài ra, dấu hiệu thường gặp ở u xơ tử cung đưa đến chỉ định phẫu thuật là chèn ép bàng quang hay trực tràng hoặc chèn ép niệu quản. Ở phụ nữ mãn kinh có u xơ tử cung to thêm và dấu hiệu đau phải nghĩ đến u sợi cơ ác tính. Trường hợp thường gặp khác là u xơ và hiếm muộn, u xơ tử cung là nguyên nhân vô sinh từ 2% - 3% của các vợ chồng vô sinh. U xơ làm biến dạng lòng tử cung, ảnh hưởng đến sự làm tổ của phôi, thường là nguyên nhân gây vô sinh, sẩy thai, chết lưu, nhau bong non, vỡ nước ối hoặc u xơ chèn ép lên lỗ vòi trứng cũng gây khúc mắc trong thụ thai.

Việc khám âm đạo chỉ phát hiện được u xơ kích thước to. Siêu âm là phương tiện dễ nhất để phát hiện u xơ kích thước nhỏ, nằm sâu trong cơ tử cung, dấu hiệu chèn ép lên niệu quản và làm chẩn đoán phân biệt với u buồng trứng. Tuy nhiên, không chỉ dựa vào siêu âm để chỉ định phẫu thuật. Ở phụ nữ có u xơ và xuất huyết âm đạo bất thường, cần sinh thiết niêm mạc tử cung để loại trừ ung thư niêm mạc tử cung kèm theo. Khi u xơ không dấu hiệu, kích thước nhỏ hơn tử cung có thai 12 tuần nên không cần dùng thuốc, chỉ theo dõi có thể 6 tháng một lần và siêu âm.

U xơ có thể gây cường kinh, rong kinh, sẩy thai... ảnh hưởng đến sự làm tổ của phôi. Các yếu tố nguy cơ gây u xơ tử cung thường có liên quan đến hormone sinh dục. Theo bác sĩ Ngọc Phượng, chưa ai phát hiện được u xơ tử cung trước tuổi dậy thì và sau mãn kinh cũng rất hiếm khi u xơ mới xuất hiện. Trường hợp dậy thì sớm nguy cơ có u xơ nhiều hơn, còn những người sinh con đủ tháng làm giảm 20% - 40% tỉ lệ có u xơ tử cung, số lần sinh càng tăng thì u xơ càng giảm.

Còn trường hợp sau mổ bóc khối u nếu có thai và sinh con thì tỉ lệ tái phát thấp hơn. Sinh con trước 35 tuổi cũng là một yếu tố bảo vệ làm giảm tỉ lệ u xơ xuống 40% - 50%. Tất cả các yếu tố liên quan đến sinh con đủ tháng làm giảm tỉ lệ u xơ, có thể do tử cung đổi mới làm sự phát triển u xơ bị ức chế. Ngoài ra, u xơ tử cung không tăng với thuốc nội tiết tránh thai nhưng vòng tránh thai làm tăng tỉ lệ u xơ lên hơn gấp 5 lần, có lẽ do viêm trong lòng tử cung. Béo phì cũng làm gia tăng tỉ lệ u xơ tử cung, vì vậy hoạt động thể lực sẽ làm giảm tỉ lệ u xơ tử cung xuống 40%. Còn cao huyết áp và xơ cứng động mạch làm tăng tỉ lệ u xơ tử cung.

chữa trị u xơ tử cung thường là theo dõi, chữa trị nội khoa bảo tồn tử cung, tắc nghẽn động mạch hay bóc nhân xơ hoặc cắt tử cung. Trường hợp u xơ tử cung gây hiếm muộn, bác sĩ không có chỉ định mổ bóc nhân xơ trước khi làm thụ tinh trong ống nghiệm nếu không làm biến dạng lòng tử cung. Còn đối với phụ nữ lớn tuổi có u xơ to hoặc có biến chứng mà không cần sinh thêm con thì cắt tử cung là biện pháp chữa trị triệt để, tốt nhất. Bóc nhân xơ chỉ là để bảo tồn cho việc sinh con sau này.

Khoảng 5% phụ nữ có thai được phát hiện có u xơ tử cung khi siêu âm tiền sản và hầu như 80% u xơ giữ nguyên hoặc chỉ tăng thể tích trong khi mang thai. Khoảng 20% u xơ to thêm lên nhiều, gây đau, nhất là u xơ có đường kính trên 20 cm.

U xơ có thể gây ra ngôi thai bất thường, tỉ lệ mổ lấy thai và băng huyết sau khi sinh nhiều hơn. Bác sĩ không mổ bóc nhân xơ tử cung trên phụ nữ đang mang thai vì có thể gây chảy máu nhiều, trừ u xơ có cuống hoặc bị xoắn. Phụ nữ mang thai có u xơ tử cung cần được theo dõi thật kỹ, nhất là trường hợp nhau thai bám ngay trên chỗ có u xơ.

U xơ tử cung cũng gây khó có thai ở nhiều trường hợp. Nó ngăn cản sự thụ thai và làm tổ trong tử cung, ảnh hưởng đến sự di chuyển của tinh trùng. Cũng có những trường hợp thụ thai được nhưng lại không giữ được thai…

Với những người đã mang thai, UXTC dễ làm sảy thai do kích thích nội mạc tử cung. UXTC cũng có thể gây sinh non, làm cho ngôi thai bất thường, rau tiền đạo, rau cài răng lược kéo dài cơn chuyển dạ gây đẻ khó, băng huyết.

Những u xơ lớn lên có thể ép vào xương chậu gây cảm giác đau. Ngoài ra, chúng còn ép vào đường dẫn tiểu, làm sưng thận, hay ép vào bọng đái gây cảm gác luôn muốn đi tiểu. Những khối u to,nằm ở vị trí tiền đạo có thể làm cho sản phụ không tự sinh con được mà phải mổ.Khi sổ rau, sản phụ có u xơ tử cung dễ băng huyết do sót rau hoặc tử cung cho hồi kém.

Những thai phụ có u xơ tử cung cần được theo dõi chặt chẽ trong thai kỳ, phòng ngừa sảy thai, sinh non, tử vong thai nhi bằng cách nghỉ ngơi, dùng thuốc chống co bóp tử cung (nếu cần) theo chỉ định của bác sĩ.

Trong trường hợp mổ lấy thai: chỉ nên cắt tử cung bán phần nếu khối nhân xơ to, hoặc cắt khối nhân xơ có cuống hoặc bóc nhân xơ nhỏ, đường kính 2-3 cm, không bóc những nhân xơ to vì nguy cơ chảy máu và nhiễm khuẩn sau mổ.

Khi sảy thai, nên đi kiểm tra siêu âm , cần thiết nạo buồng tử cung  tránh sót rau gây viêm nhiễm .

Trong thời kỳ hậu sản,thường là u xơ sẽ nhỏ lại, không gây biến chứng gì. Tuy nhiên, cũng có khi nó gây nhiễm khuẩn, nhất là đối với các u xơ dưới niêm mạc. Những u xơ có cuống dễ gây biến chứng xoắn do ổ bụng rỗng đột ngột.

   

Cho đến nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa biết rõ, nhưng người ta thấy hình như sự phát triển của UXTC liên quan đến nồng độ estrogen, vì dùng  estrogen liều cao trên thực nghiệm đã gây ra khối u tử cung. Bệnh cũng thường gặp ở người cường estrogen. Những người chữa trị estrogen làm cho nhân xơ phát triển. Sau mãn kinh, kích thước u xơ thường nhỏ lại, thậm chí những khối u có kích thước nhỏ có thể tự tiêu đi.  Những người chữa trị progesteron làm cho u xơ nhỏ lại hoặc chậm phát triển.